pastorale notitie 5 september 2012

Pastorale notitie

5 september 2012

 

Na een ernstige of ingrijpende gebeurtenis hoor je wel eens zeggen:  ’je moet het zelf meegemaakt hebben om er over te kunnen praten’.  Als dat gezegd wordt, heeft de spreker of net iemand gesproken die hem of haar goed aanvoelde omdat die ander ook zo iets had meegemaakt, of had spreker met iemand gesproken die weinig of geen invoelingsvermogen bleek te hebben.  En inderdaad, iemand die hetzelfde heeft meegemaakt, hoef je minder uit te leggen, heeft vaak aan een half woord genoeg en kan vaak goed beschrijven wat het hem of haar heeft gedaan. De herkenning van de pijn, het verdriet maakt het gesprek een stuk makkelijker en je voelt je helemaal gezien. Er is iemand die je begrijpt en die echt bij je is.
Toch heb ik altijd moeite gehad met die uitspraak ‘je moet het zelf meegemaakt hebben om er over te kunnen praten’ en dat om meerdere redenen. Praktisch gezien kan je niet alle leed meemaken voordat je met een ander praat. Het zou betekenen dat mensen die echt iets ernstigs hebben meegemaakt, maar zelden over hun pijn, verdriet of wanhoop zouden kunnen praten en maar moeten wachten tot een ander ook dat vreselijks overkomt. Maar er is ook zo iets als het oordeel van een buitenstaander, die relativeert, die de blik weer opent voor andere zaken en een  rustig weloverwogen oordeel geeft. Het is ook goed dat iemand je bij de hand neemt en je uit de ellende haalt, juist omdat ie er zelf niet in staat.
Dit alles ging door mij heen toen mijn eigen vader een dezer dagen overleed. Wakend bij zijn sterfbed schoot die ene uitspraak ‘je moet het zelf meegemaakt hebben om er over te kunnen praten’ opeens door me heen en ik vroeg me af of ik nog steeds moeite met die uitspraak had.
En het antwoord op die vraag? Ja en nee, en eigenlijk ben ik het er nog steeds niet mee eens, hoe prettig het ook is om iemand te spreken die ook heeft gewaakt bij zijn stervende vader of iemand die vertelt hoe het hem of haar is vergaan na het overlijden van zijn/haar ouder. Het kan ook heel beklemmend zijn om met iemand te praten die hetzelfde heeft meegemaakt en die daarin blijft hangen. Maar er is ook iets echt waars in die uitspraak ‘je moet het zelf meegemaakt hebben om er over te kunnen praten’.
Er zijn zaken die je pas ervaart als je ze zelf meemaakt, als je zelf helemaal betrokken bent en niet een buitenstaander. Er wordt iets in je eigen bestaan geraakt waarvan je niet wist dat het er was, maar dat nu pas – bijvoorbeeld door het overlijden van je vader – ervaren en gezien wordt. Iets dat daarvoor niet zichtbaar of voelbaar was. Er een goed woord voor geven lukt me nog niet, maar er is iets veranderd.
En wat betekent dat nu voor die ene uitspraak? Ik vermoed dat die maar de halve waarheid geeft: die van herkenning en erkenning – allebei heel belangrijk en noodzakelijk – maar ze zijn slechts een deel van het geheel. Voor de andere helft zijn mensen nodig die het niet hebben meegemaakt en die op hun manier –al of niet invoelend – met je meeleven, want ook dat helpt.

pastor wim klein

 

Copyright © 2013. All Rights Reserved.