pastorale notities november 2012

Pastorale Notities / November

 

Pastorale Notitie 28 november

Mag ik u eens wat vragen? Word u niet ook onrustig van wat er allemaal om u heen gebeurt? Van alles wat er in de kranten wordt geschreven; wat er op tv wordt gezegd; van alles wat er in de politiek wordt voorgesteld? Het is maar een vraag, want soms vraag ik me af of ik de enige gek ben die hier onrustig op aarde rondloopt, de enige die erg onrustig, erg ongerust wordt van wat er rondom me allemaal gebeurt. Als je de krant leest of tv kijkt of op internet zoekt - ook al zit ik dan rustig thuis - of als ik op straat loop, wacht op een trein of zit in het restaurant van een ziekenhuis, wat ik zie of hoor, het maakt me er niet geruster op. Van buiten ziet het er allemaal nog mooi uit, maar ik weet niet meer of dat wel te vertrouwen is. Het lijkt wel alsof aan alles wordt geknabbeld, of alles niet meer zeker is en geen bestaansrecht meer heeft. En het meest zorgelijk is - zo lijkt het - er is geen gemeenschappelijke basis meer. Ieder is voor zichzelf bezig, moet dat ook zijn, en niemand die nog om de gemeenschap bezorgd is. Een beroep doen op iets gemeenschappelijks, op elkaar, lijkt iets van definitief vervlogen tijden.

Misschien ben ik te pessimistisch of te gevoelig, maar ik heb zo maar het idee dat we met wat we voortgang noemden - die welvaart van de afgelopen decenia - ook iets heel kostbaars kwijt zijn geraakt: een gevoel voor zin, waarde van het leven en dat leven pas waardevol wordt als het gedeeld wordt, als we samen een gemeenschap vormden. We zijn op de eerste plaats allemaal kleine, losse individuutjes geworden - heel druk in de weer - maar we zijn de band met elkaar kwijt geraakt. Daarna zijn al die anderen gaan wantrouwen - hebben die wel goede bedoelingen? - en zijn ons in gaan dekken tegen allerlei kwaad - we voelen ons onveilig - en hebben ons verzekerd tegen rampen met een rechtsbijstandsverzekering als sluitstuk. We hebben een stevige vestingswal om ons heen opgetrokken.

Maar nu? Nu we het mindere breed krijgen? We worden omgeven door vreemde mensen die - overigens net als wijzelf - op zoek zijn om hun eigen belang veilig te stellen en dus niet te vertrouwen zijn. Hoe gaan we nu aan de slag? We durven niet meer op onze naasten te vertrouwen, het gemeenschapsleven in ons dorp is een heel stuk afgebouwd, de gemeenschapsvoorzieningen al helemaal, want die waren allemaal niet meer nodig in onze geindividualiseerde maatschappij en trouwens veel te duur. Maar dat wonder van internet levert echt geen soelaas als het problematisch wordt, want het is niet van vlees en bloed. Dus wat gaat ons wel redden? Of op zijn minst een eindje de goede richting helpen? Is het die oude waarheid: "nood leert bidden"? Dat zal toch niet zijn, want wat is dat voor een bidden? Waar rust dat op? En worden we daar echt rustig van? Ik vrees dat we niet het bidden weer opnieuw moeten ontdekken, maar iets anders: vertrouwen in elkaar, in verbondenheid, in het risico nemen dat leven heet. Het zal misschien onwennig zijn, vervreemd als we van elkaar en van God zijn geraakt, maar ik vermoed dat dat toch de enige weg is, die van verbondenheid en niet die van het vrije spel der krachten, noch dat van ieder voor zich en god voor ons allen. Zullen we die stap maar eens wagen?

Pastor wim klein

 

17/18 november 2012

Het zijn verwarrende dagen, deze dagen: al die bezuigingen, regeringsplannen, kostenplaatjes. Er is geen touw aan vast te knopen. Wat vandaag een groot en onoverkommelijk probleem is, is morgen weer verdwenen en niet meer van belang. Iedereen spreekt alleen nog maar over wat dan 'hot' is. Het is bijna ongeloofelijk en eigenlijk ongeloofwaardig; het is ongeloof en niet geloof waardig. Maar er is nog iets aan al die over en elkaar heen tuimelende plannen en mensen.
Als ik het goed begrepen heb, gaat het allemaal over één ding: we kunnen niet op dezelfde voet blijven leven als we dat de afgelopen jaren hebben gedaan. En gaat de hele discussie over de vraag hoe we met zijn allen een stapje terug zetten. Je kan je natuurlijk ook afvragen wie de boosdoener is, maar die vraag helpt ons niet bij die andere, veel belangrijkere vraag hoe we met ons allen een stapje terug zetten. Het gekke is nu, dat we in die discussie eerst met zijn allen roepen dat de Grieken, Spanjaarden, Ieren moesten bezuinigen en we precies wisten wat zij moesten doen, en als ze dat niet deden, wij het hun wel kwamen vertellen. Maar nu duidelijk is dat ook wij zelf een stapje terug moeten, roepen we om t hardst dat niet wij moeten inleveren. Elke maatregelen wordt nagerekend in een koopkrachtplaatje en wat er ook uitkomt en wie het meeste moet inleveren, het maakt niet uit. Met zijn allen protesteren we. De pijn van dat ene stapje - of beter van die stappen terug - willen we niet. En dat is ook niet te geloven. We moeten ons met ons allen schamen voor deze vertoning. En als we het nu zo beroerd hadden, bijvoorbeeld als de gemiddelde Griek, dan was er misschien nog enige reden voor ons gedrag, maar zo is het niet. We leven in een fantastische welvaart in een overgeorganiseerd en oververzorgd land. Schamen moeten we ons, zeker als we nog geloven ook, want ons geloof gaat over delen, gemeenschap, zorg voor elkaar in het bijzonder de armen. Ons geloof heeft niets van doen met het redden van het eigen hachje. Kom op, durf te geloven en te vertrouwen dat het leven op de eerste plaats iets is dat je met elkaar deelt en niets of heel weinig van doen heeft met koopkrachtplaatjes of andere cijferopstellingen. En laten we ophouden met dat beschamende gekrakeel over onze eigen portemonnaie.

Pastor wim klein

 

2 november 2012


Rouwen is toch maar een merkwaardige bezigheid! Over rouwen zijn boeken vol geschreven, waarin staat hoe belangrijk het is goed te rouwen. En er bestaat zelfs zo iets als een ´rouwproces´, want het verwerken van het verlies van een dierbaar persoon gaat niet over rozen en is ook niet steeds hetzelfde: dan weer voel je onmachtig, dan weer boos en soms ook schuldig. Rouwen is ook echt niet makkelijk, maar het gekke is dat er wel veel over rouwen wordt gesproken en geschreven, het zelf doen is toch iets anders.
En in al die literatuur en verhalen ontbreekt iets dat ik zelf erg fascinerend vind. Er wordt wel beschreven wat de rouwende allemaal doormaakt, maar weinig of niets wordt gezegd over hoe je houding ten opzichte van de persoon die overleden is, verandert.
Vertrouwd als ik was met die literatuur over rouwen, ben ik toch bijna aangenaam verrast toen ik bemerkte dat er nog iets anders gebeurt: je gaat langzaam maar zeker met andere ogen naar de overledene kijken. Niet dat je meer of minder van hem of haar houdt, maar je beeld van hem of haar wordt anders; voller of completer zou ik zeggen.
Na het overlijden van iemand ga je vaak over hem of haar verhalen: wie hij/zij was, hoe hij/zij deed, wat hij/zij voor anderen betekende, kortom: alle stukjes worden bij elkaar gelegd. En zo ontstaat langzaam een compleet beeld, gevuld met de verhalen van niet alleen mijzelf maar ook met die van vele andere mensen. Je hoort ook dingen die geheel nieuw zijn of heel sterk afwijken van wat jij van de overledene wist en dat alles moet je een plaatsje geven en dat is niet altijd even makkelijk. Dit verwerken van alles wat je hoort, is ook een deel van het rouwen. Dit verwerken maakt het rouwen soms makkelijker, maar soms ook een stuk moeilijker: de overledene blijkt kanten te hebben die je niet kende, mooie en minder mooie. De overledene blijkt een echt mens geweest te zijn en meer te zijn dan dat wat jezelf in de omgang met hem/haar hebt meegemaakt.
En dit ´compleet maken van het plaatje´ met al zijn onvermoede emoties, verbazingen, verwonderingen en teleurstellingen dat kom ik in de verhalen over rouwen weinig tegen, terwijl het één van de fascinerendste en soms ook één van de pijnlijkste kanten van het rouwen is. En nog iets: soms probeer je vast te houden aan het plaatje dat jij van de overledene hebt, maar dat helpt niet. Bij leven geldt al dat je de ander maar beter kan nemen zoals hij/zij is; met overledenen is het niet veel anders. Daarom: praat met elkaar en luister naar al die verhalen. Zo maken we het leven misschien niet makkelijker, maar wel mooier en rijker.

pastor wim klein

Copyright © 2013. All Rights Reserved.